Nee, baksteen is niet gewoon gebakken steen. Als het al een steen wás, hoefde die immers niet meer gebakken te worden. Nee, de hoofdgrondstof, het materiaal waar de baksteen van gemaakt wordt, is klei. Klei hebben we gelukkig heel veel in Nederland. Die wordt namelijk door de rivieren en de zee ons land binnen gevoerd. 

Er zijn verschillende plekken in Nederland waar je klei kunt vinden. In Groningen en Friesland vind je zeeklei, net als in Zeeland en West-Brabant. Iets meer naar het zuiden vind je dikke kleipakketten onder het zand, vooral in de Achterhoek en Twente. Deze pakketten kunnen heel diep liggen en zijn vaak vele meters dik. Langs de Waal, de Rijn en de IJssel vinden we rivierklei. Deze klei komt uit uitgestrekte kleilagen van meestal niet meer dan twee meter dikte. 

Maar voordat er iets met de klei kan gebeuren moet die natuurlijk eerst uit de grond gehaald worden. Dat afgraven noemen ze ook wel ‘aftichelen’ en dit gebeurt volgens een vast plan.
Eerst moet er gekeken worden naar de kwaliteit van de klei en of er genoeg van is om af te graven. Als dit allemaal goed gevonden wordt kan de afgraving beginnen.

Foto2) de klei wordt in de vrachtwagen geladen

De afgegraven klei wordt dan naar de fabriek gebracht. Daar wordt de klei opgeslagen, het liefst met verschillende kleisoorten op elkaar. Als ze de klei gaan gebruiken, dan graven ze deze van boven naar beneden af, zodat ze van elke kleisoort een stukje meenemen.

Het is erg belangrijk dat er bij het afgraven rekening wordt gehouden met het landschap. Maar juist door het afgraven ontstaat vaak een mooi natuurgebied. De regering zorgt er met allerlei regeltjes en toezicht voor dat dit allemaal netjes gebeurt.
 

Enkele jaren geleden heeft het Koninklijke Verbond van Nederlandse Baksteenfabrikanten afspraken gemaakt met het Wereld Natuur Fonds. Hierin staat hoe de klei het beste afgegraven kan worden zodat we na de afgraving een mooi natuurlandschap kunnen krijgen.  We halen de klei weg en planten, bomen en bloemen kunnen weer lekker groeien in goede grond. En als er planten en bloemen zijn, komen er ook dieren die hiervan eten. Langs de rivieren de Maas, de Waal en de IJssel, zie je honderden hectares natuurlandschap die zo ontstaan zijn. En daar kunnen we allemaal lekker van genieten.

Maar het afgraven van klei langs de rivieren is ook nog ergens anders belangrijk voor. Als er veel water in de rivieren staat, kan er een overstroming ontstaan.

Door de klei weg te halen is er meer ruimte voor het water. Zo is er minder kans op een overstroming.

Zo, nu weet ik in ieder geval waar baksteen van gemaakt wordt. Van klei dus! Ook weet ik waar ze de klei vandaan halen én dat er verschillende soorten zijn. Maar...hoe maken ze van die klei nou eigenlijk bakstenen?